Mearkkat eatnamis

Laponias lea gávdnan badjelaš golbma duhát kultur- ja dološbázahusa. Boarráseamos dain lea meastá 10 000 jagi boaris. Badjel bealli dološbázahusain leat dollasajit, árranat- nammalassin mearkkat gođiin ja orohagain.

Jus dárkilit vávššut eatnama de gávnnat don luottaid olbmuin geat elle dáppe ovdal min:

Árran

Geađgegierdu dáidá leat árran. Dás leat olbmot guhkes áiggiid mielde boradan, vuoiŋŋastan, ožžon čuovgga ja biktáladdan. Meastá álo dat leat jogaid dahje ádjagiid lahkosis. Don gávnnat maid daid čáppa jeaggegáttiin ja goike giellasiin ja čoruin. Dávjá lea luondu váldime mearkkaid ruovttuluotta ja geađggit dušše oidnostit rissiid ja rásiid siste.

fanstgrop_Ill Marianne

Bivdorokkit

Jus áicát máŋga rokki mat leat maŋŋálaga de máhttet dat leat bázahusat dološ bivdogoansttas. Bivdorokkit leat  hutkkálaččat biddjon báikkiide gokko gottit dahje sarvvat golge.

Juo 6 000 jagi áigi dat leat geavahuvvon gottiid bivddus. Jáhkehahtti olbmot leat duvdán čorraga rokkiid guvlui, ja ráhkadan sojiid mat láidejedje ealibiid daid čihkkojuvvon gillariid guvlui. Bivdorokkiid leat geavahan máŋga duhát jagi ja dát bivdovuohki gildojuvvui Ruoŧas jagis 1864.

Beahci mas lea buorre bárku

Ollu boares beziin leat mearkkat bárkováldimis. Njeallječiegat mearkkat máddaga mielde lea mearka das ahte leat laiggahan bárkku ja geavahan dan borramuššan. Laponia mehciin lea barkováldin oalle ollu báikkiin, erenoamážit dološ bálgáid mielde ja orohagain gos olbmot álo leat vájaldan. Bárkku lea dávjjimusat laiggahan árrageasi dalle go muoras lea máihli. Dalle lea sisbárkku buoremus ja álkimus cohkket.

Dološ gárdi

Duoddaris don gávnnat gárddiid. Dat gávdnojit maid meahcis, muhto doppe lea váttis áicái daid. Gárdi lea dakkár báiki gos šattut leat earálágánat go dan birra. Bohccuid guohtun ja duolbmun lea rievdadan eatnama. Jus oainnát  runeš gierddu sieđgarođus de dat jáhkehahtti lea dološ gárdesadji.

Geassi ja giđa áiggi čohkkejedje bohccuid juohke beaivvi ja bohče áldduid. Juohke siiddas leai unna eallu man sii reainnidedje birra jagi. Odne leat dát gárdesajit jávkame danne go olbmot eai šat bargga bohccuiguin dainna lágiin.

Kulturguovlu
Jus eai gávdnoše bohccot mat guhtot de muhton šattut eai gávdnoše.

landskap_Badjelannda_CJUtsi