Organisašuvdna

Laponiatjuottjudus lea hálddaheaddji Laponia máilmmeárbái ja lea organisašuvdna báikkálaččat nannejuvvon váldokontuvrrain Jåhkåmåhkkes/Jokkmokk. Laponiatjuottjudus válddii badjel ovddasvástádusa hálddahusas Norrbottena Leanastivrras ođđajagimánu 1 beaivvi 2013 ja bargá dál gávdnat ođđa vuogi hálddahit máilmmeárbbi, ovttas olbmuiguin geat ellet guovllus ja guovllu lahkosis. Máilmmeárbi lea ollisvuohta, gos deháleamos geađgejuolggit leat:

  • luondu
  • sámi kultuvra ja boazodoallu
  • historjjálaš árbi.

Laponiatjuottjudus lea ekonomalaš searvi kontuvrrain Jåhkåmåhkkes/Jokkmokk.

Searvvis leat:

  • Čearut Laponias: Baste čearru, Sirges, Tuorpon, Unna tjerusj, Jåhkågaska tjiellde, Jiellevári vuovdečearru, Luokta-Mávas, Slakka ja Udtja
  • Jåhkåmåhke ja Jiellevári gielddat
  • Leanastivra Norrbottena leanas
  • Luondogáhttendoaimmahat

Stivrras sámi ovddasteaddjit leat eanetlogus ja visot mearrádusa váldot visot beliid mieđihemiin.

Laponiatjuottjudus oaidná iežat dego oahppame hálddahus, mii geahččala vugiid mearrádusaid váldit vulos nu lahka daidda geasa guoská. Lea hálddahus mii lea huksehuvvon báikkálaš searvamii ja ovttas váldit ovddasvástádusa máilmmeárbbis. Barggu jođus buktit ovdan ođđaáigásaš hálddahusa Laponiai deattuhuvvui maid ahte Laponia galgá hálddahuvvot ollislašgeahčastagain, bistevašgeahčastagas ja ovdánahttingeahčastagas.

Laponiatjuottjudus hálddaha Laponia gitta juovlamánu 2016. Dan geahččalanáigodagas čađahuvvo árvvoštallan. Guhkesáigásaš áigumuš lea ahte Laponiatjuottjudus šaddá bistevaš doaibma.

Dehálaš bargovuogit

Rádedibme

Rádedibmes lea guovddáš doaibma hálddahusas. Unnimus guktii jahkái dollojuvvo ráđđehallan áigeguovdilis áššiid birra, ovttas báikkálaš ássiiguin ja organisašuvnnaiguin. Jurdda lea váldit vuhtii báikkálaš oainnuid ja máhtuid Laponia hálddahusa birra.

Searvelatnja

Jus galgá leat vejolaš hálddahit nu stuorra guovllu dego Laponia de dárbbaha bargovugiid gos váldá vuhtii olbmuid sierra máhtuid ja geahčastagaid. Searvelatnja lea duohpa máttuiguin sámi kultuvrras ja lea bargovuohki mii huksehuvvo ságastallama ja oahppama vuođul. Laponia galgá leat lávdi gos visot sáhtte searvat; čoahkkinbáiki máŋgga buolvvaide, kultuvrraide, gielaide ja geahčastagaide. Go bargá ovttas de oahppa guhte guoimmis ja juogada guhte guimmiid máhtuid. Searvelatnja lea maid eaktun máhttit mearridit konsensusmearrádusa.

Konsensus

Laponias mii bargat konsensusiin, oktasaš mearrideapmi gos visot galget leahkit ovttaoaivilis mearrádusas mii mearriduvvo.