Laponiaprosässa

Guhka valla vuorbástum prosässa

Jagen 1996 Laponia väráltárbben biejadaláj FN-orgánas Unesco. Juo sämmi jage barggagåhtin väráltárbe tjuottjodimplánajn. Barggo hiejtij gå dajvak ja bájkkásasj oassebiele ettjin såbada. Lenastivrra ásaj prográmmav gåk väráltárbev tjuottjodit. Tjielde/tjäro ja Jåhkåmåhke ja Jielleváre kommuvna aj ássin ietjasa prográmmajt gåk sij sihtin väráltárbev tjuottjodit.

Ráddidus gåhtjoj Lenastivrav Norrbottenin doarjodit sáhkadallamav tjieldij ja kommuvnaj gaskan. Valla sáhkadallama hiejttin ja moatten jagen ettjin åvvå barga. Tjielde/tjäro ássin berustimsiebrev Mijá Ednam.

Jagen 2005 lij vuostasj åvddånibme gå Norrbottena dallusj ednamhärrá Per-Ola Eriksson barggagådij Laponiabargujn. Oassebiele såbadin muhtem ájnas gatjálvisáj hárráj; iehtjádij siegen galgaj bájkkásasj organisasjåvnnå Laponiav stivrrit, gånnå sáme lidjin ieneplåhkon stivran.

Biehtsemáno 30 biejve 2006 gájka oassebiele tjállin vuolláj aktisasj såbadusáv mav ráddidussaj rádjin. Dan sisadno lij:

  • Aktisasj árvvovuodo
  • Aktisasj ájggomus moatte dahkuj.
  • Gasskaájggásasj Laponiasiebrreåssudagáv ássat
  • Gárvedit väráltárbbetjuottjodime álgadimev gånnå sáme li ieneplåhkon stivrraorgánan.

Javllamáno, sämmi jage, mierredij ráddidus gåhttjot Lenastivrav tjuottjodimev åvdedit, aktan tjieldij/tjäroj, kommuvnaj ja Luonndogáhttimdåjmadagájn. Laponiaprosessajn bargatjit biedjin aktse miljåvnå, juogedum gålmå jahkáj.

Jagen 2007 barggo duodaj álgij. Laponia siebrreåssudahka bargaj ådå tjuottjodimplánajn, ådå sujttimplánaj suoddjimpárkajda ja luonndoreserváhtajda, ja oajvvadusájn ådå tjuottjodimorganisasjåvnnåj.

Sämmi ájgen barggojuogos bargaj infrastruktuvrajn guossidimäládusá hárráj ja diedoj väráltárbe birra, ja aj naturumijn Viedásnjárgan Stuor Muorken.

Biehtsemáno 2011 bådij märrádus Laponiabiejadusá birra. Dat la ájnna láhkaásadibme Svierigin väráltárbij hárráj ja fábmot Laponiatjuottjudusáv ådå tjuottjodimorganisasjåvnnån. Guokta máno maŋŋela, bårggemáno 22 biejve 2011, gåhtjoduvvin gájka Laponiaprosessa oassálasste säbrrat ådå tjuottjodimorganisasjåvnå biejadallamij.

Dát mierkkij vuorbástum hiejttemav Laponiaprosässaj, mij dal bargov máhtij luojttet. Javllamáno 2012 váldij Lenastivrra Norrbottenin formálalasj märrádusáv vaddet väráltárbe tjuottjodimev Laponiatjuottjudussaj, mij dálla l väráltárbe Laponia tjuottjodiddje.

Gåvvå: Daniel Olausson