Guokte goađi ja luovvi

matspeter_fotoLaponiatjuottjudus

Njeallje jearaldaga Mats-Peter Åstotii guhte lea ráhkadan gođiid naturumviesu báldii Viedásnjárggas  Stuor Muorkkes.

Maid don leat ráhkadan?
– Lávu, darfegoađi ja luovi dán guolbanii naturum lahka. Dat leat julevsámi mállet ja lávvu lea bealljegoađi hámis. Mon áđđestalan áhči gođiid, daid maid son ráhkadii 70 jagiin, ja dat fas leat dahkkon mu ádjá málle mielde. Dagan juste nugo áhčči ja áddjá dagaiga Sáluhávrres Badjelánndas.

Gos don leat viežžan ávdnasiid?
– Rievtti mielde galgá álo viežžat ávdnasiid dakkár báikkis dahje lahkosis, ja nu livččen mon ge háliidan dahkat. Muhto dat ii lean vejolaš go dát báiki lea našunálapárkkas. Dál mii geavahit soagi, muhto várra livčče dáppe geavahan beazi, go dat gávdnojit olu dáppe. Muorat leat váldon Stuor Muorkke guovllus ja lavnnjiid mii leat viežžan Suorvvás. Mii leat ávnnastan juo čakčat vai muorat gerget goikat.

Got don cegget daid?
– Álggus mii ceggejit seinniid soagis, dasto bidjat beassi, ovtta gearddi, ja loahpas mii lavdnjejit. Mii geahččalit dahkat nu ollu go vejolaš nugo ovdal leat dahkan. Jus dat dahkkošii árbevirolaš vuogi mielde de luondu válddášii dan ruovttoluotta fargga, dušše árran livčče báhcán. Dát goahti lea eanet ođđaáigásaš ja bissu várra guhkit áiggi go árbevirolaš goahti dagašii.

Bohtet go goađit ja máhttu ráhkadit daid seailut?
– Dan mon gal jáhkán. Mis goit leat goađit Sáluhávrris, muhto dat leat darfegoađit main leat láhttit. Dán goađis man lea ráhkadan lea maid láhtti, govddit uksa ja muhton lágán ráhppá. Dat galgá leat heivejuvvon doaibmahehttejuvvon olbmuide. Jurdda hal lea ahte dat galget adnot ja leat oassin doaimmain dáppe.

Mu oainnu mielde lea goahti dat buot vuohkkaseamos huksehus duoddariin. Dat lea dat mii buoremus gierdá gara biekkaid dáppe dálvvi áiggi.