Guollelihkku

  • ”Dalle mis ii bálljo lean mihkkege. Mis eai lean biillat iige mihkkege iežá. Ja mii leat hárjánan birget veahážiin. Dál, go lea geaidnu, ja visuin lea biila, de lea dego ollát iežá máilbmi.” Per Suorra, Viedás


Olles bievlaáiggi son vájalda dain eatnamiin. Muhtomin duoddaris misiid mearkume, muhto eanaš áiggi lea Suorra Biete soames jávrris, Sádijávrris dahje Láŋasis. Govven: Carl-Johan Utsi

Čáhcefámu huksemat leat váikkuhan goappaš jávrriide. Sádijávrre lea dulvaduvvon. Láŋas ii leat, muhto dat váikkuhuvvo das man láhkái el-fápmostašuvdna Viedásis luoitá čázi dahje ii.

Suora Biete lea okta dán guovllu viššaleamos guolásteddjiin. Dalle go astá boazodoalus ja dalkkit leat buorit son firbmo dáin jávrriin. Son ii oađe nu njálgát jus fierpmit eai leat jávrris.

Geasset leat su ruoktu unna visoš Láŋas jávregáttis. Su lagamusas lea helikopterguovddáš. Ii nu guhkkin eret lea Naturum, guossástallanbáiki Laponia máilmmiárbái. Bajábealde manná biilageaidnu Rijtjemii. Dál, geasi áiggi, leat ollugat mat vuojašit dan mielde. Máŋga biilla diimmus.

Juo njealji áiggi iđđesárrat son lea firpmiidis iskame. Dalle go dábálaš olbmot morihit son lea juo rádjan beaivvi sállaša ja su bargobeaivi lea masa nohkan. Otne son lea bidjan firpmiid Sádijávrrái.

– Jávrris leat máŋggat guollešlájat, davvegeažis eanaš čuovža ja rávdu, ja lullegeažis sihke hávga, hárri ja vuskon.

Erenoamážis Láŋasis, muitala Biete, lea hávggaid mearri sakka lassánan. Son jáhkká ahte dat lea danne go čáhci lea šaddan lieggasit. Láŋasis eai leat šat nu ollu guolit. Ja dat mat leat leat unnit go ovdal ledje. Juoga lea boastut, varra lea dat ahte dálkkádat lea rievdan.

– In dieđe jus dat guolásteapmi jur lea gánnáhahtti, leat nu ollu golut. Dulvaduvvon jávrriin leat nu ollu muorat, ruohttasat, rissit ja eará roaskkit mat gaikkodit firpmiid.

Go Biete muitá man láhkái sii elle dan áiggi go dáppe ii ean biilageaidnu ja jávrrit eai lean dulvaduvvon son dadjá ahte eallin dalle lea oalát iežálágán. Ovdalaš mihcamáraid álggii johtin davás Stuor Julevulusspes, miilla Bårjåsa davábealde. Davásjohtin máhtii váldit moadde vahku. Dat leai gitta das jus jieŋat ledje vuolgán ja dálkkiin. Jávrriid mielde sis ledje fásta báikkit gosa ceggejedje lávuid. Go ledje ollen davimus oassái de leai áigi vuolgit ealuid čohkket ja merket misiid.

Moadde vahku maŋŋil, go ledje geargan bohccuiguin, leai áigi álgit guolástit. Sállaša sáltejedje gákkaide ja dolvo luksa, gávpeolbmáid lusa. Sii orro dain jávrriin guhkás čakčii. Luksajohtin ii álggahuvvon ovdal go jiekŋa baggii sin vuolgit.

Dál, go dáppe lea biilageaidnu, ja olbmuin leat biillat lea oalát iežá máilbmi. Otne máhttá Biete beaivemohkis vuodjit Jiellaváris gávppašit.

– Dalle dolin mis ii lean báljo miige, dadjá Biete. Eai biillat ii miige iežá. Mii leimmet hárjánan birget oalle unnániin.